Tarihimiz.info Türk tarihi bilgi platformu

CÜN-ÇİN (KÜN-ÇİN) DÖNEMİ (M.Ö. 160-126) ve Kİ-OK (KİYOK) DÖNEMİ (M.Ö. 174-160)

CÜN-ÇİN (KÜN-ÇİN) DÖNEMİ (M.Ö. 160-126) ve Kİ-OK (KİYOK) DÖNEMİ (M.Ö. 174-160)

Kategori	: Hun Devleti
Yorum Sayısı	: 0
Okunma	: 126
Tarih	: 23 Şubat 2008 23:04

Kİ-OK (KİYOK) DÖNEMİ (M.Ö. 174-160)

Mete'den sonra yerine geçen oğlu Ki-Ok döneminde Hun devleti eski gücünü korudu.

1-             Yüeçiler ile Savaş: Mete'den sonra yerine geçen oğlu Ki-Ok, babasının ölümünü fırsat bilerek ayaklanan Yüeçileri ağır bir yenilgiye uğrattı. Hunlar karşısında tutunamayan Yüeçiler, batıya göç ederek M.S.I. yüzyılda Kuzeybatı Hindistan'da Kuşan Devleti'ni kurdular. Bu devlet, İskender İmparatorluğu'nun Asya'daki varlığını sona erdirerek bölgedeki hâkimiyetini güçlendirdi.

2-             Çin İle İlişkiler :

a)             Ki-Ok, M.Ö. 166 yılında Çin'e sefer düzenleyerek başkentteki imparatorluk sarayını yaktı.

b)             Bu seferden sonra Çin ile olan ekonomik ve siyasî ilişkilerini geliştirmek için, Çinli bir prensesle evlendi.

NOT: Siyasî düşüncelerle yapılan bu tür evlilikler, Türk devletleri için genellikle kötü sonuçlar doğurmuştur. Çünkü prensesler, kalabalık bir heyetle geliyor ve aralarındaki casuslar Türk boylarını ve prenslerini birbirine düşürüyordu. Çin kuvvet kullanarak yenemediği Hun Devletini içten yıkmak için bu ortamdan yararlanmaya başladı.

c)             Ki-Ok, Çin ile yapılan barışın sürdürülmesine özen gösterdi. Bu ülke ile herhangi bir çatışmaya girmedi.

d)             Ki-Ok döneminde Çinliler, hem İpek Yolu'nu kontrol etmek hem de ipeğe yeni pazarlar bulmak amacıyla bu yol üzerindeki ülkelere casuslar gönderdiler. Bu casusların raporları, daha sonraki yıllarda uygulanacak Çin politikasının belirlenmesinde önemli rol oynadı.

AÇIKLAMA : Çin, önce kuzeyden gelen Hun akınlarını durdurmaya çalışırken, diğer yandan da İpek Yolu üzerindeki memleketleri teker teker ele geçirmeye başladı. Çin'den başlayan ve Orta Asya'yı doğudan batıya doğru aşarak, Akdeniz kıyılarına ulaşan İpek Yolu'nun ekonomik yönden önemi büyüktü. Bu yolu denetiminde bulunduran devlet, önemli bir gelir kaynağına sahip oluyordu. Bu sebeple Çin'in bütün amacı bu yola egemen olmaktı. Çin imparatoru Vu-ti, İpek Yolu üzerindeki ülkeleri ve kavimleri tanımak, bunlarla, Hunlara karşı iş birliği yapmak amacıyla, yüksek rütbeli bir subayım batıdaki ülkelere gönderdi. Ancak, bu Çinli casus Hunlar tarafından yakalandı ve on yıl Hun ülkesinde kaldı. Çin'e geri döndüğünde gördüğü yerlerdeki insanlar, hayvanlar ve bitkiler hakkında bilgiler verdi. İmparatora sunduğu raporunda Çin'in batısındaki ticaret yollarını ve merkezlerini anlattı. İmparatora sunulan bu rapor, sonraki yıllarda izlenecek Çin siyasetinin belirlenmesinde önemli bir rol oynadı. Çin, Hunlara karşı geleneksel savunma siyasetinden vazgeçerek, daha etkin hareket etmeye başladı.

 

 

CÜN-ÇİN (KÜN-ÇİN) DÖNEMİ (M.Ö. 160-126)

1-             Çin’in amacını gerçekleştirmek için uyguladığı faaliyetler : Ki-Ok'tan sonra oğlu Cün-Çin hükümdar oldu. Çin bu dönemde çok güçlenmişti. Çin'in en büyük amacı ise Hun Devleti'ni ortadan kaldırarak İpek Yolu'na tek başına hâkim olmaktı. Bu amacına ulaşmak için çok gizli bir plân uyguladı.

a)             Türk devletini içten yıkmak için, Türk boylarının arasına nifak tohumları ekti.

b)             Hakan soyundan gelen Türk prenslerini birbirine karşı kışkırttı.

c)             Ayrıca Türk ülkesine ticaret yoluyla ipek ve lüks eşyalar sokarak halkı rahata ve lükse alıştırdı. Bunların sakıncaları başlangıçta pek fark edilmedi. Ancak, zamanla devlet zayıflayarak ülkedeki iç huzursuzluklar arttı.

2-             Cün-Çin döneminde uzun süren Çin savaşları, Hun Devleti'ni temelinden sarsmaya başladı. Hatta bazı Hun beyleri de Çin'e sığındı. Bu dönemde Hunların İpek Yolu üzerindeki hâkimiyetleri kayboldu.

54321

© 2005-2009Tüm Haklari Saklidir
RSS Kaynağı | tarihi paneli

Altyapı: MyDesign Haber Sistemi